Urte luzez, mezularitza-aplikazioetako pribatutasunaren inguruko eztabaida muturretik muturrerako zifratzean zentratu da ia erabat. Hala ere, ziberinteligentziaren ikuspegi profesionaletik, ikuspegi hori ez da nahikoa.
Galdera ez da soilik plataforma batek gure mezuak irakur ditzakeen ala ez; galdera da zer informazio lor dezakeen edukia irakurri gabe.
Testuinguru horretan, metadatuek garrantzi estrategikoa dute. Metadatuak komunikazio bat deskribatzen duten datuak dira: nor norekin komunikatzen den, noiz, zenbat maiztasunez, zenbat denboraz eta zein ingurune teknikotatik. Ez dute mezua bera jasotzen, baina portaera-eredu oso zehatzak erakuts ditzakete.
Metadatuen balioa aro digitalean
Erabiltzaile askok uste dute mezuak zifratuta badaude pribatutasuna bermatuta dagoela. Errealitatea konplexuagoa da.
Adimen-lanean, ikerketa digitalean eta sare sozialen analisian, metadatuek elkarrizketa baten edukia bezainbesteko balioa edo handiagoa izan dezakete.
Mezu isolatu baten edukia baino askoz argigarriagoa izan daiteke harremanen mapa, ordutegiak, kontaktu-maiztasuna, deien iraupena, talde komunak, kokapen-aldaketak eta jarduera edo inaktibitate aldiak ezagutzea.
WhatsApp: edukiaren pribatutasuna, metadatuen bilketa
WhatsAppek muturretik muturrerako zifratzea erabiltzen du mezuak, deiak eta partekatutako fitxategiak babesteko. Hala ere, plataformaren erabilerarekin lotutako informazio ugari jaso dezake.
Denborari buruzko informazioa
Erregistro-data, konexio-ordutegiak, azken konexioa, lineako egoera, erabilera-maiztasuna edo saioen iraupena bezalako datuek ordutegi-profil zehatzak eraikitzeko aukera ematen dute.
Harremanei buruzko informazioa
WhatsAppek badaki zein erabiltzailek elkarrekin jarduten duten, zenbat maiztasunez eta zein funtzioren bidez. Edukia zifratuta egon arren, komunikazio-ereduak ikusgarri egoten dira plataformarentzat.
Taldeak, profila eta informazio teknikoa
Taldeen izena, irudia eta deskribapena, profileko argazkia, biografia, egoerak, gailuaren modeloa, sistema eragilea eta diagnostiko-erregistroak testuinguru-informazio baliotsua izan daitezke.
Threema: datuen minimizaziora bideratutako arkitektura
Threemak diseinu-filosofia desberdina erabiltzen du. WhatsApp erabiltzailearen telefono-identitatetik abiatzen den bitartean, Threemak ausazko identifikatzaileak erabiltzen ditu, telefono-zenbaki edo posta elektroniko batekin lotu beharrik gabe.
Telefono-zenbakia aukerakoa da, posta elektronikoa aukerakoa da eta erabiltzaileak ausaz sortutako identifikatzaile batekin bakarrik jardun dezake. Horrek identitate digitala identitate fisikoarekin korrelazionatzea zailtzen du.
Metadatuen minimizazioa
Threemaren printzipio nagusietako bat ahalik eta informazio gutxien gordetzea da: mezuak zerbitzaritik ezabatzea entregatu ondoren, edukia modu iraunkorrean ez gordetzea eta identifikazio-datuen beharra murriztea.
VPN baten rola: zer babesten duen eta zer ez
Ohiko akatsa da VPN batek jarraipen aukera guztiak ezabatzen dituela pentsatzea. Ez da horrela.
Konfiantzazko VPN batek benetako IP helbidea ezkuta dezake, IP bidezko geolokalizazioa zaildu eta sare ez-seguruetan komunikazioa babestu. Baina VPN batek ezin du aplikazio baten barruan gertatzen den jarduera ezkutatu aplikazio horri berari.
WhatsApp VPN batekin
WhatsAppek kontaktuak, taldeak, erabilera-ordutegiak, komunikazio-ereduak eta interakzio-maiztasuna ezagutzen jarraituko du. VPNak jatorrizko IP helbidea bakarrik ezkutatzen du.
Threema VPN batekin
Konbinazioa eraginkorragoa da: ez dago telefono-zenbakia edo posta elektronikoa emateko betebeharrik, IP helbidea VPNaren bidez babestuta dago eta erabiltzailearen identifikatzailea ez dago zuzenean identitate erreal bati lotuta.
Ondorioak
Pribatutasun digitalaren eztabaida ezin da muturretik muturrerako zifratzean bakarrik geratu. Zifratzeak komunikazioaren edukia babesten du, baina metadatuek pertsonen inguruko informazio asko ematen jarraitzen dute.
WhatsAppek edukia ondo babesten du, baina plataformaren erabilerarekin lotutako informazioa biltzeko gaitasun handia mantentzen du. Threemak, aldiz, datuen minimizazioa eta metadatu identifikatzaileen murrizketa ditu ardatz.
Ziberinteligentziaren ikuspegitik, bi plataformen arteko alde nagusia ez dago soilik zifratzean, sortzen eta gordetzen duten informazio osagarriaren kopuruan baizik.